Nielegalność dyskryminacji

Nielegalność dyskryminacjiNielegalność dyskryminacji

„Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny” – art. 32 ust. 2 Konstytucji RP wyraźnie wskazuje, że dyskryminacja jest zakazana. I nie ma znaczenia, w jakim obszarze życia, ani z jakiej przyczyny ona następuje. Samo zjawisko dyskryminacji jest na tyle patologiczne, że polski ustrojodawca wyraźnie opowiedział się przeciwko jakimkolwiek jego przejawom, czy formom.

Prawne podstawy równego traktowania

Świadomość, że ludzi w podobnych sytuacjach należy traktować podobnie wynika przede wszystkim z istoty naszego człowieczeństwa. To godność ludzka, która – jak głosi Konstytucja RP – jest „przyrodzona, niezbywalna i nienaruszalna”, stanowi źródło naszych praw i wolności. Dlatego też władze państwowe, na które nałożono obowiązek strzeżenia zapisanych w Konstytucji praw i wolności obywateli, uchwalają ustawy, których zadaniem jest zwalczanie zjawiska dyskryminacji oraz jego przejawów. Jedną z ważniejszych, której rolą jest zapewnienie przestrzegania wspomnianych norm konstytucyjnych, jest ustawa z dnia 3 grudnia 2010r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Określa ona m.in. obszary i sposoby przeciwdziałania naruszeniom zasady równego traktowania. Co ciekawe, jej zapisy znajdują zastosowanie nie tylko względem osób fizycznych. Ustawa obejmuje swoją ochroną także osoby prawne (np. spółki kapitałowe) oraz tzw. ułomne osoby prawne (np. spółki osobowe), co stanowi rozszerzenie zakresu ochrony przed dyskryminacją również na inne podmioty, które choć nie są pojedynczymi jednostkami ludzkimi, to aktywnie uczestniczą w życiu gospodarczym kraju oraz są stronami wielu różnorodnych stosunków prawnych, w których mogą być narażone na nierówne traktowanie.

Nielegalność dyskryminacji

We wspomnianym na początku art. 32 Konstytucji RP wyraźnie wskazano, że wszyscy jesteśmy równi wobec prawa i mamy prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Jednak to zacytowany na wstępie ustęp 2 tegoż artykułu jest podstawowym źródłem prawa antydyskryminacyjnego. Jego ogromna ogólnikowość pozwala go zastosować (a pamiętajmy, że dzięki zasadzie bezpośredniego stosowania Konstytucji, możemy z niej korzystać jak z każdej innej ustawy, powołując się wprost na jej zapisy) do praktycznie każdej sytuacji, w której mamy do czynienia z dyskryminacją. Ustęp 2 rozszerza także zakres ochrony na działania, które mogą spotkać nas z jakiejkolwiek strony – nie tylko wskazanej w ustępie 1 władzy publicznej, ale jakiegokolwiek podmiotu, w każdej sferze życia.

Inną, istotną ustawą, która zawiera przepisy antydyskryminacyjne uchwalone na potrzeby konkretnej sfery życia, jest Kodeks pracy. Art. 113 wprost wskazuje, że w zatrudnieniu jakakolwiek dyskryminacja, niezależnie od formy i przyczyny, jest niedopuszczalna. Dodatkowo rozdział II a Kodeksu pracy, zatytułowany „Równe traktowanie w zatrudnieniu”, zawiera szeroki zakres norm o charakterze przeciwdziałającym dyskryminacji w tym szczególnym obszarze, jakim jest stosunek pracy.

Kwestią odrębną od samych unormowań prawnych, czyli suchego tekstu ustaw, jest ich funkcjonowanie w praktyce. Prawo rysuje pewien obraz, kształtując rzeczywistość taką, jaką według ustawodawcy być powinna. Niemniej jednak to, co dzieje się naprawdę niejednokrotnie znacznie odbiega od zarysowanego w ustawach wyobrażenia. Ponadto warto zdawać sobie również sprawę z tego, że prawo nie zawsze jest w stanie w pełni i z całkowitą precyzją unormować każdy aspekt życia, niejednokrotnie zaś za nim po prostu nie nadąża. Zatem to sposób interpretacji prawa, wypełnienia go treścią oraz zestawienia z konkretnym przypadkiem zaczerpniętym z życia, często zadecyduje o tym, czy sytuacja, w której znalazła się dana osoba, może zostać uznana za dyskryminującą. Pomocny w takiej interpretacji jest sposób, w jaki skonstruowano normy prawa antydyskryminacyjnego – zrobiono to na tyle ogólnikowo, aby mogły znaleźć zastosowanie również w przypadkach, których ustawodawca w momencie tworzenia tekstu nie mógł przewidzieć. Dzięki temu zachowują one elastyczność i ponadczasowość.

Prawo wyraźnie stoi na stanowisku STOP DYSKRYMINACJI. Każdy jej przejaw, niezależnie od tego dlaczego i w jakich okolicznościach nastąpił, jest niezgodny z prawem. Tym samym każdy, kto doświadcza dyskryminacji powinien być świadomy jednego: prawo stoi po jego stronie. Trzeba tylko zechcieć z niego skorzystać oraz wypełnić tekst ustawy, zapis słowny, treścią zaczerpniętą z życia.

STOP DYSKRYMINACJI

Jesteś dyskryminowany? Znasz osobę dyskryminowaną?

Zgłoś Podejrzenie Dyskryminacji